મેટા (Meta) કંપનીની નવી AI આધારિત પોલિસીને લઈને સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સમાં ભારે ચર્ચા અને ચિંતા જોવા મળી રહી છે. ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, વોટ્સએપ અને થ્રેડ્સ જેવા લોકપ્રિય પ્લેટફોર્મ ચલાવતી મેટા હવે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ની મદદથી એડ્સ સિસ્ટમને વધુ એડવાન્સ બનાવી રહી છે. કંપનીનો દાવો છે કે આ બદલાવથી યુઝર્સને તેમની પસંદગી મુજબની એડ્સ જોવા મળશે, પરંતુ પ્રાઇવસી એક્સપર્ટ્સ અને ગ્રાહક સુરક્ષા સંગઠનો આને જોખમી ગણાવી રહ્યા છે.
AIથી બદલાઈ રહ્યો છે એડ્સનો બિઝનેસ મોડલ
મેટા હવે AI આધારિત એડ્સ બિઝનેસ પર વધુ ભાર મૂકી રહી છે. આ નવી સિસ્ટમ હેઠળ યુઝર્સની ઑનલાઇન એક્ટિવિટી—જેમ કે લાઈક, સર્ચ, કઈ પોસ્ટ જોવામાં આવે છે, કયા વિષય પર વધુ સમય વિતાવવામાં આવે છે—આ બધું ડેટા તરીકે એકત્રિત કરવામાં આવશે. આ ડેટાના આધારે AI યુઝર્સની રસ-રુચિ સમજશે અને તે પ્રમાણે એડ્સ બતાવશે. મેટાનું કહેવું છે કે આ રીતે યુઝર્સને બિનજરૂરી એડ્સ નહીં જોવા પડે અને તેમનો સમય બચશે.
યુઝર્સની વાતચીત પણ બનશે ડેટા?
AI આવવાથી હવે માત્ર પર્સનલ માહિતી નહીં, પરંતુ મેટા AI સાથે થતી વાતચીત, કીવર્ડ્સ અને પ્રશ્નો પણ એલ્ગોરિધમ સુધી પહોંચી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ યુઝર વોટ્સએપ અથવા ઇન્સ્ટાગ્રામ પર મેટા AIને ટ્રાવેલ, ફૂડ, હેલ્થ કે ટેક્નોલોજી અંગે પ્રશ્ન પૂછે છે, તો થોડા સમયમાં તે વિષય સંબંધિત એડ્સ દેખાવા લાગી શકે છે. મેટાનો દાવો છે કે મેસેજીસને માણસ જે રીતે વાંચે છે તે રીતે વાંચવામાં નથી આવતાં, પરંતુ એક્સપર્ટ્સનું માનવું છે કે AI દ્વારા થતું એનાલિસિસ પણ પ્રાઇવસી માટે જોખમ બની શકે છે.
વોટ્સએપ, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને ફેસબુકમાં સક્રિય મેટા AI
હાલ મેટા AI સંપૂર્ણ રીતે વોટ્સએપ, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને ફેસબુકમાં કાર્યરત છે. યુઝર્સ જ્યારે AI સાથે કોઈ પણ પ્રકારની વાતચીત કરે છે, ત્યારે તે માહિતીના આધારે એક ડિજિટલ પ્રોફાઇલ તૈયાર થાય છે. આ પ્રોફાઇલને અનુરૂપ એડ્સ ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને થ્રેડ્સ પર બતાવવામાં આવે છે. કેટલીક વખત યુઝર્સને ઇમેલ દ્વારા પણ એડ્સ મોકલવામાં આવી શકે છે, જો તેમણે તે ફીચર ચાલુ રાખ્યું હોય.
વિરોધ કેમ થઈ રહ્યો છે?
મેટાની આ નવી પોલિસી સામે પ્રાઇવસી, સિવિલ રાઇટ્સ અને ગ્રાહક સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા લગભગ 36 સંગઠનોએ ફેડરલ ટ્રેડ કમિશન (FTC)માં ફરિયાદ દાખલ કરી છે. તેમનો આરોપ છે કે યુઝર્સની વાતચીત અને વર્તણૂકના આધારે એડ્સ બતાવવી એ પ્રાઇવસી અને ડેટા સુરક્ષા માટે ગંભીર ખતરો છે. ખાસ કરીને પારદર્શિતા અને યુઝર્સની સ્પષ્ટ સહમતીના મુદ્દે સવાલ ઊભા થઈ રહ્યા છે.
મેટાનો જવાબ અને યુઝર્સ માટે અર્થ
મેટાનું કહેવું છે કે 2025ના ઓક્ટોબરમાં જ આ બદલાવ અંગે સંકેત આપવામાં આવ્યા હતા અને યુઝર્સના ડેટાની સુરક્ષા માટે કડક પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. તેમ છતાં, યુઝર્સ માટે મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે તેમનો ડેટા કેટલા સમય સુધી અને કઈ હદ સુધી ઉપયોગમાં લેવામાં આવશે. AI આધારિત એડ્સ ભલે વધુ પર્સનલ લાગતી હોય, પરંતુ પ્રાઇવસી અને વિશ્વાસનો મુદ્દો હજી પણ મોટો ચિંતાનો વિષય બની રહ્યો છે.
